BALIKLAR VE ÖZELLİKLERİ

Lüfer
Ülkemizde yetişen en lezetli balıklardandır. Yavru halinden itibaren boylarına göre farklı isimler alır: 10 santime kadar defne, 15 santime kadar çinekop, 20 santime kadar kaba çinekop, 25 santime kadar sarıkanat, 30 santime kadar lüfer, 30 santimden büyükse kofana. Eylül ayının ikinci haftasından ocak sonuna kadar en lezzetli zamanıdır. Her türlü yemeği yapılır, özellikle ızgarası çok lezzetlidir.


Palamut
Bütün denizlerde yaşar. Boyları 25-70 cm arasında değişir. İrilerine torik adı verilir. Çingene palamudu çok lezzetlidir. İstanbul Boğazı'nda ekim, kasım ve aralıkta avlanır. Izgara, fırın pilaki, kağıt kebabı, dolma, köfte, lakerda ve fümesi yapılır.

Hamsi
Doğu Karadeniz'in efsanevi balığıdır. Boyu ortalama 12 santimdir. Karadeniz ve Marmara'da bol miktarda avlanır. Sırtı yeşilimsi, karnı gümüş renktedir. Buğulama, tava ve tuzlaması yapılır. Karadeniz bölgesinde 30 çeşitten fazla yemeği yapılır. Hamsi, haşlanıp ezilir ve tuzlanarak ançuez yapılır.

Kırlangıç Ege, Akdeniz ve Marmara'nın fazla göç etmeyen yerli balığıdır. Kısmen Karadeniz'de rastlanır. Küçüklerine 'derviş balığı' da denir. Eti çok lezzetli bir balıktır.

Lahos
'Akdeniz kayası' diye de bilinen Lahos yalnız Akdeniz'de çıkar, Ege'de nadiren rastlanan bir balıktır. Eti en az levrek kadar değerli olup tüm levrek tarifleri bu balık için de geçerlidir.

Lipsos
Genellikle rengi kırmızı olup ayrıca derisinde benekler bulunur. Beyaz etli bir balıktır. En fazla Marmara sularında bulunur. Eti çok lezzetli olup haşlama, buğulama, çorba ve tavası yapılır.

Dil balığı
Yassı balık türlerinin en tanınmışlarındandır. Kalkan balığı ile kıyaslanacak lezzette beyaz etli bir balıktır. Özellikle tavası nefis olur. 15'ten fazla türü bulunur. Boyları 15-20 cm'dir. Kıyı kumluklarında bol miktarda avlanır.

Çipura
Oval ve yassı vücutlu, küt burunludur. Genellikle 20-40 cm boyundadır, en çok 70 santime ulaşır. Ege bölgesinin en tanınmış balığıdır, Marmara'da Alnıak adıyla bilinir. Son yıllarda balık çiftliklerinde üretilmektedir. Eti çok lezzetlidir, ızgara, haşlama, çorba ve garnitürlü fırın yemekleri yapılır.

Kefal
Büyük başlı, gümüş renginde, orta büyüklükte, üzeri pullu, eti beyaz ve lezzetli bir balıktır. Türlerine göre boyu 25-90 santimi bulur. Tatlı su kefali ise sazan balıklarından kefale benzer çok kılçıklı bir balıktır. Yumurtalarından bir çeşit havyar elde edilir. Akdeniz'de çok yaygındır. Altınbaş kefal, solungaç kapaklarındaki yaldızlı lekelerle ötekilerden ayırt edilir. Topbaş kefal ile pulatarina'nın başına yandan bakılınca dudakları sarkık görünür. Kefal, yağsız, beyaz etli ve lezzetlidir, hazmı kolaydır.

Levrek
Beyaz etli, boyu 1 metreyi, ağırlığı 15 kilogramı bulan iri bir balıktır. Üzeri pullu, koyu kurşuni renktedir. Uzun levrek ise tatlı sularda bulunan ve levreğe benzeyen balık türüdür. Kıyılarda, özellikle ırmak ağızlarında, derin yerlerde bulunur. Ufak balıklar, küçük ıstakoz, yengeç ve kurtlarla beslenir. Kuvvetli ve çevik bir balık olduğu için avlanması zordur. Karadeniz'in Türkiye sahillerinde, Marmara ve Akdeniz'de bulunur. Eti yağsız ve lezzetlidir. Izgara, kızartma, pilaki, buğulama ve haşlaması yapılır.

Kılıçbalığı
Bütün denizlerde birçok çeşidi bulunan kılıçbalığının sırtı koyu kurşuni, karnı daha açık renklidir. Atlas Okyanusu'nda ve Akdeniz'de, ülkemizde özellikle İstanbul Boğazı ve Marmara'da bulunur. Ağustos ve kasım aylarında lezzetli olur. Boyu, 1.5-2.5 m, ağırlığı 50-300 kg arasında değişir. En makbul olanları 80-100 kg arasındakilerdir. En çok şişi yapılır, yağlı olduğu mevsimlerde ızgaraya, yağsız olduğu zamanlarda tavaya elverişlidir.

Somon balığı
Alabalığın en yakın türü olarak bilinen somon, tatlı suda gençliğini, denizlerde olgunlaşma dönemini yaşar. Boyu 1.5 metreye kadar ulaşır. Somon balığının yuvarlak ve kısa olanları makbuldür. Eti ilkbaharda daha lezzetli ve yağlı olur. Taze olanların gözleri parlak, kulak içleri serttir. Somon balığı, şiş, kızartma, haşlama, yahni, şaraplı ve salçalı, kremalı ya da füme olarak hazırlanabilir. Besin değeri çok yüksektir.

Mezgit
Ülkemizde en çok Karadeniz'de yaşar. Orta boylu, ince, uzun gövdeli, yumuşak ve beyaz etli balıklardır. Kış ve ilkbahar aylarında bol avlanır. Adi mezgit ve sarı mezgit Akdeniz'de, Manş Denizi'nde ve Atlas Okyanusu'nda yaygın olarak bulunur. Boyu en çok 25-40 cm arasındadır. Mezgit türlerinden Akdeniz'de çok yaygın olan M. Poutassou'nun boyu 1 metreyi bulur.

Ilık ve sıcak denizlerimizin yosun ve bitkilerle kaplı taşlıkların 2 - 30 m. derinlerinde yaşar. Dişi ve erkekleri arasında boy ve renk farkı görülür. boyları 30 - 40 en çok 60 cm. ( dişilerde ) olabilir. Yumuşakçalar ve kabuklularla beslenir. Dişleri çok kuvvetlidir. Üremeye yakın erkekleri deniz bitkileriyle dişiye yuva hazırlar. Mayıs - Ağustos arasında da yumurta verir. Eti lezzetlidir. Ayrıca sportif avcılığı değerlidir.

Karadeniz, Marmara ve kuzey Ege ye kadar sularımızda rastlanan orkinos türlerinden biridir. Boyu ortalama 60 – 100 cm. olur. Yemlendiği balık sürülerini önüne katarak Karadeniz’ e çıkar ve orada sular ısınınca üreme yapar. Bu gidiş – gelişler Karadeniz ve Marmara’ daki yerli balıkların doğal dengesini oluşturur. Etinin insan gıdası olarak çeşitli değerlendirilmesi ve avcılık yönüyle aşırı tüketimi hem orkinos türünü hem de onunla akım sağlayan diğer balık türlerini tehlikeli olarak etkilemektedir.